Kişilik Bozuklukları
Kişilik bozuklukları; kişinin kendisini, çevresindeki insanları ve ilişkilerini algılama biçiminde uzun süredir devam eden, esnek olmayan ve günlük yaşamı zorlaştırabilen örüntülerle ilişkilidir. Bu örüntüler kişinin düşünce, duygu, davranış ve ilişki kurma biçimlerinde kendini gösterebilir.
Kişilik özellikleri her bireyde farklılık gösterir. Ancak bazı düşünce ve davranış kalıpları kişinin ilişkilerinde, iş yaşamında veya sosyal çevresinde tekrar eden sorunlara yol açtığında daha ayrıntılı bir değerlendirme gerekebilir. Yoğun duygu değişimleri, güven sorunları, ilişki kurmakta güçlük veya kişinin kendilik algısındaki dalgalanmalar bu süreçte görülebilir.
Kişilik Bozukluklarında Görülebilen Durumlar
Kişilik yapısıyla ilişkili olarak şu güçlükler görülebilir:
- İlişkilerde sürekli tekrar eden sorunlar
- Yoğun terk edilme veya reddedilme kaygısı
- Güvenmekte veya yakınlık kurmakta zorlanma
- Duyguları düzenlemekte güçlük
- Kendilik algısında belirgin dalgalanmalar
- Yoğun öfke veya dürtüsel davranışlar
- Eleştiriye karşı aşırı hassasiyet
- Sosyal ilişkilerde belirgin uzaklaşma veya çatışma
Kişilik bozukluklarının ortaya çıkışında tek bir neden bulunmaz. Erken dönem yaşantılar, aile ilişkileri, kişilik özellikleri, çevresel etkenler ve yaşam boyunca edinilen baş etme biçimleri bu örüntülerin gelişiminde etkili olabilir.
Psikoterapi sürecinde kişinin tekrar eden duygu, düşünce ve ilişki örüntülerini fark etmesi üzerinde çalışılır. Kişinin kendisini ve ilişkilerini daha iyi anlaması, duygularını daha sağlıklı biçimde düzenleyebilmesi ve günlük yaşamında daha işlevsel davranış biçimleri geliştirmesi amaçlanır.